A SEMANA DA PRENSA

Novembro: MES DA CIENCIA 2016

Desde a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria vaise impulsar a celebración anual do mes de novembro como MES DA CIENCIA EN GALEGO NAS BIBLIOTECAS.

Ver máis...

Como medir o radio da Terra cun pao de selfies

Volcáns

O volcán Calbuco, antes da erupción

Nube de cinzas do volcán

A semana pasada entrou en erupción o volcán Calbuco, en Chile. Máis aló das espectaculares (por fermosas e, ó mesmo tempo, terroríficas) imaxes que pudimos ver na tele, hoxe queremos lembrar que é un volcán:

Los volcanes son impresionantes manifestaciones de la abrasadora potencia que contiene el interior de la Tierra. Estas formaciones son básicamente respiraderos en la superficie de la Tierra por la que sale la roca fundida, los escombros y los gases del interior del planeta.
Cuando se forma un espeso magma y grandes cantidades de gas bajo la superficie, las erupciones pueden ser explosivas, escupiendo lava, rocas y ceniza al aire. Menos gas y magma más viscoso significan una erupción menos espectacular que causa a menudo vapores de lava que rezuman desde estos respiraderos.
Los montículos en forma de montañas que asociamos con los volcanes son lo que queda después de que el material arrojado durante las erupciones se haya amontonado y endurecido alrededor de la chimenea volcánica. Esto puede suceder durante un periodo de varias semanas o durante muchos millones de años.
Una gran erupción puede ser extremadamente peligrosa para la gente que vive cerca de un volcán. Se pueden liberar flujos de abrasador lava que pueden superar los 2.000 grados Fahrenheit, quemándolo todo a su paso incluyendo ciudades enteras. Rocas de lava endurecida pueden llover sobre las ciudades. Los ríos de lodo procedentes de nieve que se derrite rápidamente pueden arrasar montañas y valles y enterrar ciudades. La ceniza y los gases tóxicos pueden causar daños en los pulmones y otros problemas, especialmente a los niños y a los ancianos. Los científicos calculan que más de 260.000 personas han muerto durante los últimos 300 años por las erupciones volcánicas y sus repercusiones.
Los volcanes suelen situarse en los extremos entre las placas tectónicas, losas de roca enormes que componen la superficie de la Tierra. Aproximadamente el 90% de todos los volcanes se sitúan dentro del Cinturón de Fuego a lo largo de los bordes del Océano Pacífico.
Unos 1.900 volcanes se consideran activos en la Tierra lo que significa que muestran algún nivel de actividad y es posible que vuelvan a explotar. Muchos otros volcanes se consideran durmientes y no muestran síntomas de volver a explosionar pero es probable que vuelvan a estar activos en el futuro. Otros se consideran extinguidos.

Fonte: National Geographic

Máis imaxes da erupción e das súas consecuencias, aquí e aquí.

Inspiraciencia: concurso de relatos científicos

O CSIC en Cataluña acaba de convocar o quinto concurso de relatos de inspiración científica, Inspiraciencia. Hai dúas categorías (para menores de 18 anos e para adultos) e en ambas debe presentarse un relato curto cun máximo de 800 palabras escrito en calquera das linguas oficiais do estado (galego, catalán, éuscaro ou castelán). Pódense presentar ata 4 relatos por participante sempre e cando estean escritos en linguas distintas. As bases do concurso, neste enlace. Tedes de prazo ata o 17 de maio.

Os premios serán dispositivos electrónicos, libros de divulgación, cursos de escritura e a subscrición a unha revista de divulgación.

Na web do concurso tes toda a información, así como os relatos gañadores das edicións anteriores e os relatos que participan este ano e en todas as edicións anteriores.

Para que vos fagades unha idea, este é o relato que gañou a categoría de relato xuvenil en galego en 2014:

CAMIÑO DE LEMBRANZAS
de Cristina Salgado Blanco

Sairá de novo da súa man. Coma sempre. Coma desde aquel día. Aprenderá a camiñar, pois onte esquecéuselle de novo. “Tes que ser forte”. O desafío de sempre. Ou quizais o de antes. Quen sabe. Mellor dito, quen o lembra? Por que el non. Pé dereito. Aférrase á man. Pé esquerdo. Por que? Deixa as preguntas para despois, tes que aprender a camiñar. Pé dereito. Téñenme que ensinar a camiñar. Pé esquerdo. Non quero aprender. Pé dereito. Só quero lembrar. De súpeto unha aperta.
- Moi ben avoíño, canto andamos hoxe! Voute convidar a un chocolate que vai moito frío. Vamos, uns pasiños máis.
Comezamos de novo. Que pé ía agora? Mentres dubida busca a resposta naqueles olliños meigos. Pé esquerdo. Por fin chegan ao café. É certo, hoxe andaron moito. Ou moi pouco. Non ten nada co que comparalo.
-Dous chocolatiños ben quentes, por favor.
-Deseguida.
Mira aquel lugar estrañado. É o café dos venres. Pero el non o sabe. Mellor dito, non o lembra.
-Mmmm, que ben ole… verdade?
- Ti quéresme máis agora ou antes?
-Xa sabes que eu te quero sempre, avoíño.
-E a mamá? Eu penso que antes me quería máis, agora mírame coma se estivese cansa de min…
-Non digas iso avó. Xa sabes que te queremos moito.
- Aínda que ás veces non vos recoñeza?
- Si, porque que non nos recoñezas non quere dicir que nos teñas esquecidos.
-Ensíname a tomar o chocolate e despois volvemos onda a señora que se parece a ti. Esa da que falamos hai un chisco.
-Mira, colles a taza por aquí e achégala á boca. Así. Moi ben.
Pé esquerdo da man do seu neto. Antes de poder botar o dereito de novo, un home traxeado reclama a súa atención:
-Bos días, poderíame responder unhas preguntas desta enquisa? Non tardará moito tempo, asegúrollo.
-Tenme que desculpar, pero precisamente tempo é o que me falta. Nun só día teño que aprender o que souben toda unha vida: camiñar, falar, bicar, estar cos meus… Cando todo sexa coma antes respondereille. Por que todo volverá a ser coma antes, non si?
- Non o dubides avoíño.
Dende aquel día durmía sempre acompañado. Ao espertar vía o seu neto á súa beira. Vía a única persoa que a súa memoria non lle roubara. E dicíase, coma sempre, ¿ou por primeira vez?, ”teño que ser forte por ti”. Estaba tardando demasiado en ir á cama. Ou iso lle parecía a el. Pode que estivese falando coa muller que o chama “papá”. Si, tiña que estar falando con ela, porque nunca deixaba tanto tempo só ao avó. Mañá aprenderá o nome desa muller. Unha muller que ten os seus mesmos ollos e o falar da avoíña. Na casa falan moito da avoíña. El quere coñecela, pero dinlle que non pode. Que xa non. Mentres pensa nos decoñecidos do pasado, o seu neto fala coa muller que ten os mesmos ollos que o avó. Hoxe descubriron que inxectando unha proteína, a Crtc1, nunha parte do cerebro, hipocampo ou algo así, se podería evitar a perda de memoria en persoas que teñen a mesma enfermidade que o seu avoíño, pero nun estado moito máis leve. E é que o seu avoíño está moi enfermo. El nótao e por iso o axuda. Porque o quere e porque non lle gusta a idea de que esqueza quen é. Polo de agora esta proba só deu bos resultados con ratos, pero el confía en que o seu avó se curará. Aínda que estea moi grave. E aínda que non sexa un ratiño. Aínda que iso ao que chaman Alzheimer viva no seu peito. El sabe que se curará porque unha enfermidade non pode roubarlle a vida a ninguén. Non, e menos aínda ao seu avó.

Pelexas científicas

Proyecto G Televisión son os autores desta divertida animación en vídeo que nos presenta a pelexa que houbo entre T. A. Edison (defensor da corrente contínua) e Nicola Tesla (defensor da corrente alterna), protagonistas da "guerra das correntes" a finais do século XIX.

No canal youtube de Proyecto G Televisión podes ver máis pelexas científicas e outros moitos vídeos interesantes sobre ciencia.

Lo que Einstein le contó a su barbero - Páx. 99

WOLKE, R. L. Lo que Einstein le contó a su barbero. Respuestas científicas a lo incomprensible de la vida cotidiana. Barcelona: Ed. Ma Non Troppo, 2003. ISBN 84-95601-53-2.

Contracuberta:
¿Se ha preguntado alguna vez por qué el océano es azul? ¿Por qué los pájaros no se electrocutan cuando se posan sobre los cables eléctricos de alto voltaje? ¿A qué se debe que los cubitos de hielo presenten ese aspecto nebuloso? ¿O si sería posible escuchar la radio mientras se viaja en automóvil a la velocidad del sonido?
Robert L. Wolke, como ya demostró en Lo que Einstein no sabía, nos ayuda a desentrañar y comprender cientos de fenómenos con los que convivimos a diario sin apenas reparar en sus causas y sus porqués. En este nuevo libro, Wolke nos deleita con más explicaciones amenas y rigurosas acerca de fenómenos corrientes tales como la gravedad (si usted viaja en un ascensor que cae, ¿se salvará si salta en el último instante?) o la acústica (¿por qué un látigo provoca un chasquido tan sonoro?), además de otros hechos asombrosos (si se dispara una bala hacia lo alto, ¿podría matar a alguien al caer?) y otras cuestiones prodigiosas y desconcertantes que pueden llegar a causar gran controversia en cualquier reunión de amigos.

"¿Caliente, caliente, lo más caliente?

Si el cero absoluto es la temperatura más baja posible, ¿existe la temperatura más alta posible?

Sí. Pero comencemos a una temperatura meramente templada y vayamos aumentando el calor de manera gradual.
El calor es la energía que una sustancia contiene en su interior, debido al hecho de que sus átomos y moléculas están en movimiento (véase pág. 89). Pero la temperatura es un concepto construido por el hombre, inventado para que podamos hablar entre nosotros sobre cuánta energía tiene una sustancia, y le asignamos números a eso. Cuando decimos que estamos «aumentando la temperatura» de un objeto, estamos añadiendo energía calorífica a sus átomos y moléculas y haciendo que se muevan más rápido. El límite final de enfriamiento y ralentización de dichos átomos y moléculas debe ser cuando ya no se mueven en absoluto; eso es el cero absoluto (véase pág. 89). La cuestión que nos concierne, entonces, se limita a si hay algún límite a lo rápido que esos átomos y moléculas pueden moverse.
Pero mucho antes de que podamos alcanzar ningún límite de velocidad, deben ocurrir varias cosas. En primer lugar, si la sustancia es un sólido se fundirá en un líquido. Entonces a una temperatura más alta el líquido hervirá y se convertirá en un vapor o gas  —una condición en la que los átomos o moléculas están moviéndose rápida y libremente en todas direcciones—. Conforme la temperatura es más y más alta, se mueven más y más rápido. Por ejemplo, las moléculas de nitrógeno en el aire de su horno a 177 grados Celsius se mueven a una velocidad media de 2.300 kilómetros por hora.
Si la sustancia está compuesta de moléculas (grupos de átomos pegados), tarde o temprano estas se desharán en fragmentos más pequeños o incluso en sus átomos individuales, como consecuencia de las fuerzas demoledoras de sus violentas colisiones. En otras palabras cada compuesto molecular se descompondrá a una temperatura lo suficientemente elevada".

(A explicación continúa na páx. 100)

Folerpas

Vai frío estes días, non si?

A boa nova é que o frío tamén pode ser fermoso se o miramos ben de cerca, como fai o fotógrafo Andrew Osokin. Como vedes nas súas fotos, o xeo ten unha estrutura cristalina, normalmente hexagonal; pero o curioso é que cada cristal de xeo é distinto ós demais: son pezas únicas feitas pola natureza.

Deixámosvos unhas cantas fotos máis de A. Osokin, pero se queredes ver máis, botádelle un ollo ás fotos impresionantes de Alexei Hljatov.

Ciencia na biblioteca: o corpo en 3D

Agora xa podemos ver o corpo humano en 3D no noso ordenador. Tes tamén un vídeo con información sobre como manexar a páxina e as opcións que presenta; está en inglés, pero as imaxes falan por si mesmas.

A beleza da química

Na web Beautiful Chemistry ("química fermosa") temos uns vídeos e imaxes moi interesantes que amosan a beleza que pode ter a química. Reaccións, estruturas, aparatos, precipitacións, cristalizacións... Paga a pena botar un ollo!

Como exemplo aquí tedes un vídeo dos cambios de cor que se producen ó someter un vexetal con cor a un ácido:


Esta web pertence ó Instituto de Tecnoloxía Avanzada da Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de China.

A Gran Mancha Vermella de Xúpiter

Imaxe obtida dende o Voyager I. NASA, Caltech/JPL

A Gran Mancha Vermella de Xúpiter é unha enorme tormenta gasosa ovalada cun tamaño que engloba o diámetro da Terra dúas veces e media. Na súa periferia hai ventos de máis de 400 km/h. Este vórtice anticiclónico (ou furacán) leva observándose dende o século XVII e por iso sabemos que vai variando de tamaño, forma e cor:

O certo é que dende principios do século XX ten menguado moito, como se aprecia nestas imaxes da NASA obtidas entre 1995 e 2014:

Os científicos din que no século XIX chegou a medir ata 41 000 km. En 1995 (primeira das tres fotos que están enriba destas liñas) medía 21 000 km de diámetro; en 2009, 18 000 km; en 2014, 16 500 km (o diámetro da Terra é de 12 742 km), o menor tamaño que se lle ten observado na historia.

O malo é que non hai explicación para este fenómeno, nin sabemos se algunha vez desaparecerá totalmente de Xúpiter, aínda que os científicos planean estudar a tormenta e o seu entorno para tentar comprender por que ocorre isto.

Multiplicamonos, como animais?

Jorge Mira, catedrático de Física e presentador dun coñecido programa da TVG, fala nesta charla de TEDxGalicia sobre a atracción sexual, a reproducción humana, o índice de masa corporal e outros temas relacionados.

As mulleres informáticas, esas grandes descoñecidas

Artigo de Marcos Pérez Pena publicado en praza.com:

"Toda a sociedade coñece a Bill Gates ou Steve Jobs. Pero quen coñece a Marissa Mayer? É a presidenta de Yahoo"

Nacida en 1984 Susana Ladra, vicedecana de Organización Académica da Facultade de Informática da Coruña (UDC), acumula unha longa lista de méritos, recoñecementos e responsabilidades. É tamén profesora contratada doutora na súa facultade. Recentemente foi recoñecida pola Xunta, co gallo do Día Internacional da Muller, xunto con outras seis profesionais destacadas nos seus Premio Ada Byron, un galardón que entrega o Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG) para destacar salientar e facer visible a participación feminina no ámbito da tecnoloxía.

Susana Ladra, vicedecana da Facultade de Informática da Coruña

respectivos eidos. Previamente recibira tamén o
Durante a súa etapa de estudante recibiu o primeiro Premio Nacional de Fin de Carreira de Enxeñaría Informática entregado polo Ministerio de Educación, o Premio Extraordinario de Doutoramento da UDC o premio á mellor tese de doutoramento no campo da Recuperación da Información, outorgado pola Sociedade Española de Recuperación da Información. Nos últimos anos, Susana Ladra vén desenvolvendo unha intensa actividade investigadora en distintas áreas, como recuperación de información, compresión, análise de algoritmos e estruturas de datos. Participou tamén en proxectos de investigación competitivos e realizou estadías no CSIC, na Universidade de Chile, na Universidade de Helsinki e na Universidade de Waterloo (Canadá).
A presenza das mulleres nas carreiras científicas e técnicas segue sendo baixa, e moito máis en informática. A que cres que se debe?
No curso académico actual, a porcentaxe de mulleres que entraron en primeiro curso do Grao en Enxeñaría Informática na Universidade da Coruña é do 13,8%. A porcentaxe é moi baixa, e o máis preocupante é que segue unha tendencia decrecente. Cando eu estudei a carreira esta porcentaxe situábase entre un 25 e un 30%. Está claro polo tanto que este é un ámbito onde as mulleres somos unha minoría, e isto é un problema: estamos perdendo potencialmente o talento das mulleres que son afastadas, por un motivo ou por outro, deste campo, e estas mulleres están a perder oportunidades nun sector en auxe na sociedade na que vivimos.
O propio Ministerio de Economía e Competitividade recoñece o papel protagonista das Tecnoloxías da Información no desenvolvemento das economías e sociedades modernas, xerando un valor bruto de máis dun 20% do PIB. Na miña opinión, estas porcentaxes tan baixas de mulleres en informática débense a diversos factores, e especialmente ao descoñecemento da carreira e da profesión da sociedade en xeral e os estereotipos de xénero que seguen a prevalecer na elección da carreira universitaria.
Ademais, existe unha imaxe preconcibida dos informáticos que non se asemella nada á realidade. En contra do estereotipo de persoa friki, asocial e que está pechada na súa habitación cun ordenador, os enxeñeiros en informática deben ter grandes habilidades sociais, xa que adoitan traballar en equipo, e moitas das veces en proxectos multidisciplinares. Teñen que traballar moi directamente con clientes, entendendo as súas necesidades. Existe un descoñecemento xeneralizado do que significa e achega a enxeñaría informática na nosa sociedade, fomentado en parte polo estado no que se encontra na actualidade a nosa profesión. E non quero entrar aquí no debate sobre a lei de servizos profesionais e a enxeñaría en informática porque daría para outra entrevista extensa...

Que proporías como solución ou como estímulo para unha maior incorporación?
Levamos anos intentando buscar solucións para incorporar máis rapazas cada ano as nosas aulas, pero parece que non somos capaces. Como sociedade cremos que os estereotipos de xénero xa están superados, pero aínda hai quen pensa que a informática é cousa de homes. Unha estudante da nosa facultade comentounos que o seu orientador do instituto intentou disuadila de que estudase a carreira con ese argumento. É de agradecer que ela non lle fixese caso.
Con respecto a isto, creo que faltan referentes femininos que sirvan de modelos a futuras estudantes, e en xeral, a toda a sociedade. Toda a sociedade coñece nomes de homes de éxito no mundo da informática: Bill Gates, Steve Jobs, Mark Zuckerberg e un largo etcétera. Pero quen coñece a Marissa Mayer? É a presidenta de Yahoo. Ou quen sabe que HP ou Microsoft España están presididas tamén por mulleres? É necesario que as mozas coñezan que existen mulleres liderando empresas do sector.
Na Facultade de Informática, e dentro da nosa capacidade, intentamos non perpetuar os estereotipos que antes comentaba, e nas xornadas de orientación universitaria e nas visitas que fan os estudantes de instituto á facultade sempre participamos mulleres, de forma que vexan que a carreira non é unha carreira de homes. E ademais tentamos transmitir o papel das tecnoloxías da información na sociedade e a posibilidade de traballar en calquera ámbito. Problema é que esta información xa chega tarde, no alumnado de secundaria xa observamos que existen diferenzas en canto ao interese pola carreira por parte de estudantes.

Marissa Mayer, presidenta de Yahoo

É necesario polo tanto transmitir estas ideas ás rapazas moito mais novas, e en iso tamén intentamos colaborar. O próximo día 24 de abril é o International Girls in ICT Day, día internacional das rapazas nas TIC, e celebraranse máis de 2700 eventos en 121 países. Nos participaremos no organizado polo CESGA en Santiago, polo que animo a todas as rapazas a que participen no evento e descubran as posibilidades que ofrece o sector TIC.

Que che levou a ti a interesarte por este campo? Como llo venderías a calquera rapaz ou rapaza que poida estar dubidando se estudar Informática?
Como eu non podía ser menos, dentro do descoñecemento xeral da profesión, eu entrei cunha idea da carreira diferente á realidade. Eu entrei na carreira atraída polas ciencias da computación, pola algoritmia, non tanto polo seu aspecto de enxeñaría, que é o que máis descoñece a sociedade. E é precisamente este aspecto, no que se aprende a planificar, deseñar, desenvolver e manter sistemas complexos o que agora mesmo valoro máis da miña formación. Tratar con clientes, analizar os requisitos que debe ter o sistema, estimar os recursos necesarios para o seu desenvolvemento,…
Con respecto a como se pode vender a Enxeñaría Informática, vouche dicir o que eu digo a todos os estudantes que veñen a visitar a Facultade de Informática da UDC, e que mesmo está escrito na información sobre o noso estudo na web. Eu creo que a Enxeñaría Informática é un traballo apaixonante, que ofrece oportunidades de traballo en contextos moi diversos e fomenta a innovación en todas as ramas da ciencia. É parte de todo o que nos rodea, e despois de estudar a carreira podes encontrar traballo alí onde máis te motive, xa sexa na investigación computación, ou en empresas dedicadas á biomedicina, á aeronáutica… Ademais, é un campo moi estimulante, xa que é case imposible predicir como será o futuro.

Estudantes da Facultade de Enxeñaría de Bilbao. Axencia EFE.

E, por suposto, o argumento que pode ter un maior impacto neste momento de crise e paro no que nos encontramos é a alta empregabilidade dos enxeñeiros en informática, cun 91,77% traballando, atopando o primeiro emprego nunha media de 2,46 meses desde que se empeza a buscar traballo. O número de ofertas de traballo no campo da informática segue crecendo: segundo as estimacións será o campo con maior potencial de xeración de novos postos de traballo, cun número moito maior que os demandantes de emprego neste sector. Sen esquecer a posibilidade de establecerse por conta propia, que é moito máis doado que en outros campos. Teño moitos compañeiros que crearon a súa propia empresa con éxito nestes momentos no que moitas outras empresas doutros sectores están pechando.

Como valoras o desenvolvemento da TIC en Galicia? Estamos aproveitando todas as oportunidades que se abren neste campo como deberíamos?
Segundo a miña opinión, Galicia está a superar na boa dirección con respecto ao desenvolvemento TIC, superando as tradicionais barreiras xeográficas que supoñen estar nunca rexión ata agora periférica. Creo que as autoridades son conscientes da necesidade de potenciar esta Sociedade da Información. Está habendo investimento en modernización, e parece que estamos a converxer coa Unión Europea no emprego das tecnoloxías da información e das comunicacións. Por suposto quedan moitos sitios onde mellorar e potenciar o seu uso, pero creo que imos na boa dirección.

Somos conscientes e aproveitamos todas as posibilidades que abre o Big Data?
Eu creo que si somos conscientes, e dende todos os ámbitos está xurdindo interese polo Big Data: gobernos, empresas,  investigadores, … Sabemos que existe información moi valiosa oculta en grandes volumes de datos que se obteñen de moi diversas fontes, por exemplo transaccións diarias en bancos, supermercados, compras online, interaccións en redes sociais, acceso a páxinas web, sensores, e un moi largo etcétera. Por exemplo, unha rede de supermercados analiza os patróns de comportamento dos seus compradores para mellorar as súas vendas, ou un banco pode analizar e determinar comportamentos anómalos para detectar fraudes. Os gobernos intentan analizar os comportamentos das persoas para detectar posibles criminais. Analizando os casos pasados, podemos intentar predicir o futuro, e, xeralmente, cantos máis casos poidamos analizar, mellor será a predición.
O problema e que non sempre se sabe como extraer esa información dos datos, ou non ten os medios técnicos para facelo (sobre todo dependendo do big que sexan os datos) ou directamente os datos non teñen a calidade suficiente para poder obter coñecemento deles. É un campo de investigación en crecemento, con moita interese por parte dos organismos tanto públicos como privados, polo que eu auguro avances significativos nestes próximos anos.

Sistema operativo Linux, creado por un estudante da Facultade de Informática de Helsinski

Fixeches varias estadías no estranxeiro. Tras a experiencia, e en termos comparados, como valoras a formación e a investigación que se realiza nas nosas facultades?
A verdade e que puiden coñecer de primeira man realidades tan distintas como as que se encontran na Universidade de Chile, Universidade de Helsinki (Finlandia) e Universidade de Waterloo (Canadá). Todas elas importantísimas universidades onde estudaron ou traballaron gañadores de Premios Nobel, e por tanto, todas teñen unha formación académica de alto nivel, pero que viven en moi diferentes realidades. Por exemplo, a formación académica en Finlandia é unha das mellores, ademais de ser gratuíta tamén no ensino superior. En Chile, pola outra banda, vivíronse intensas mobilizacións de estudantes, unha de elas coincidiu cando eu estaba alí, que reclamaban un cambio do sistema educativo superior cun maior gasto público en educación superior que evite que os estudantes teñan que pagar unha porcentaxe moi ampla do custo da súa educación, que acabe cos préstamos universitarios abusivos que tiñan que solicitar. Ademais, existen universidades de gran prestixio, como a Universidade de Chile, pero moitísimas universidades pequenas e privadas cunha calidade discutida, igual que os seus fins supostamente sen ánimo de lucro pero controladas por grupos empresariais.
En todo caso, toda elas gozan dunha mellor saúde, comparada coa universidade española, en canto ás posibilidades para os investigadores novos. Teño compañeiros que, vistas as escasas posibilidades que existen aquí, están marchando a eses países para poder seguir traballando no seu. Na actualidade, España sufre un importante problema de financiamento para investigación.O mellor do sector TIC ao que pertencemos é que a nosa investigación pode ser aplicada en moi diversos sectores, polo que actualmente explotamos a nosa investigación en convenios con empresas ou outras entidades, potenciando a transferencia da investigación á sociedade.

 

Chegou o sol!

Din que estamos baixo a influencia dun anticiclón e de altas presións. Pero sabes que é iso?

A presión atmosférica é o peso dunha columna de aire sobre o lugar no que se observa. Esa presión, que se mide cun barómetro, non é estable e oscila entre os 885 hPA (para os ciclóns, depresións ou borrascas) e os 1077 hPA dos anticiclóns máis potentes. Nos anticiclóns, o aire ten moita densidade, as súas moléculas están moi apretadas, de aí que "pese" máis.

Nos ciclóns e borrascas, a presión diminúe hacia o centro e os ventos xiran no sentido contrario ás agullas do reloxio (no noso hemisferio; no hemisferio sur xiran ó revés). Nos anticiclóns, a presión aumenta no centro e os ventos xiran no sentido das agullas do reloxio.

Fonte: Wikipedia

E agora que xa sabemos un chisquiño máis sobre o anticiclón, a disfrutalo!

Ciencia na biblioteca: Revolution - O ciclo da auga

Revolution é unha curta que amosa o ciclo típico dunha gota de auga baseada nun libro pop-up. Facer o libro e gravar toda a película nunha soa secuencia levoulles un ano de traballo ó fotógrafo Chris Turner, ó animador Jess Deacon e a experta en papel Helen Friel.

Disfrutádeo, porque é algo que non se ve tódolos días:



Así se fixo o libro:

"The most" mountains

For the Love of Mountains from Al Boardman on Vimeo.

Ciencia na biblioteca: a táboa periódica

Xa temos publicado outras entradas sobre táboas periódicas interactivas ou distintas (telas neste enlace), pero vimos de atopar outra táboa que tamén nos deixou coa boca aberta pola calidade e pola cantidade da información que ten, ademais da súa alta interactividade e de servir para aprender, para repasar, para avaliar o que sabemos, para xogar...

Non deixedes de visitala neste enlace!

O vento que zoa

Xa levamos uns cantos temporais seguidos e o vento zoa que mete medo, non si?
Nesta páxina tedes unha animación impresionante que nos dá o vento que hai agora mesmo en calquera punto do globo:

Cando caduca e canto dura?

Hai uns meses, o Ministro de Agricultura e Alimentación, Miguel Arias Cañete, foi noticia porque dixo que el consume iogures caducados. É certo que algúns produtos, como os iogures, poden consumirse despois da data de consumo recomendado, sempre asegurándose de que están en boas condicións e de mantelos como digan as instruccións (por exemplo, os iogures deben estar sempre refrixerados).
Canto duran en realidade os produtos refrixerados? Podemos comer mel ou manteiga despois da data de caducidade? Durante canto tempo?
Nesta infografía de Visually temos boa información ó respecto (fai clic nela para vela en grande):

Explore more infographics like this one on the web's largest information design community - Visually.

Aínda así, sede MOI cautos á hora de consumir produtos caducados e nunca os tomedes se o envase está abombado (ou roto, oxidado...) ou se o aspecto (cor, cheiro, textura...) non é o normal. 

Enciclopedia das aves de España

A pasada fin de semana foi o Día Mundial das Aves. Se non fixechedes ningunha actividade especial para celebrar ese día, propoñemosvos que exploredes esta enciclopedia das aves de España en internet.

É unha marabilla de páxina na que podemos ver, escoitar e coñecer as aves que habitan ou pasan pola nosa terra, pero ademais nos propoñen itinerarios para observalas, aprender a protexelas, a fotografialas e debuxalas e unha chea de información sobre elas.

A única pega é que a enciclopedia precisa de Adobe Shockwave ou Quicktime instalados no ordenador.

Un consello: cando esteades vendo a ficha dunha ave, premede na frecha pequena que está ó carón da lupa:

Rodeada de bermello, frecha para abrir a ficha completa

Así veredes a ficha completa con sons, fotos e toda a información.