14/11/14

Divergente - Páx. 99

ROTH, Veronica. Divergente. Barcelona: RBA, 2011. ISBN 978-84-2720-118-7.

Contracuberta:
En el Chicago distópico de Beatrice Prior, la sociedad está dividida en cinco facciones, cada una de ellas dedicada a cultivar una virtud concreta: Verdad (los sinceros), Abnegación (los altruistas), Osadía (los valientes), Cordialidad (los pacíficos) y Erudición (los inteligentes). En una ceremonia anual, todos los chicos de dieciséis años deben decidir a qué facción dedicarán el resto de sus vidas. Beatrice tiene que elegir entre quedarse con su familia... y ser quien realmente es, no puede tener ambas cosas. Así que toma una decisión que sorprenderá a todo el mundo, incluida ella.

 "Cuatro y Eric se quedan mirando unos segundos. Me siento como si estuviera viendo dos tipos distintos de osados: el honorable y el despiadado. Sin embargo, incluso yo sé que en esta sala es Eric, el líder más joven de Osadía, el que ostenta la autoridad.
La frente de Al está perlada de sudor; se lo limpia con el dorso de la mano.
—Esto es ridículo —protesta, sacudiendo la cabeza—. ¿Qué sentido tiene darle una paliza? ¡Estamos en la misma facción!
—Ah, ¿tan fácil crees que va a ser? —pregunta Will, sonriendo—. Venga, intenta pegarme, tortuga.
Will levanta de nuevo las manos; veo en su cara una resolución que no estaba ahí antes. ¿De verdad cree que puede ganar? Un solo golpe a la cabeza y Al lo dejará K.O.
Claro que para eso tiene que conseguir darle. Al intenta hacerlo, pero Will se agacha; tiene la nuca reluciente de sudor. Esquiva otro puñetazo, rodea a Al y le da una fuerte patada en la espalda. Al se inclina un poco y se da la vuelta.
Cuando era más pequeña leí un libro sobre osos pardos. Había una imagen de uno de pie sobre las patas traseras, con las zarpas extendidas, rugiendo. Es el aspecto que tiene Al en estos momentos. Carga contra Will agarrándolo del brazo para que no se escape y le da un puñetazo en la mandíbula.
La luz desaparece de los ojos de Will, que son verde pálido, como el apio. Se le ponen en blanco y su cuerpo se relaja, cayendo al suelo como un peso muerto. Noto una corriente fría en la espalda que me llega hasta el pecho.
Al abre mucho los ojos, se agacha junto a Will y le da en la mejilla con la mano. La sala guarda silencio, esperando la reacción de Will. Durante unos segundos no responde, se queda tirado en el suelo con un brazo doblado bajo él".

12/11/14

Ciencia na biblioteca: o corpo en 3D



Agora xa podemos ver o corpo humano en 3D no noso ordenador. Tes tamén un vídeo con información sobre como manexar a páxina e as opcións que presenta; está en inglés, pero as imaxes falan por si mesmas.


11/11/14

El anglicismo depredador

Artigo de Álex Grijelmo publicado en El País.


Los anglicismos, galicismos y demás extranjerismos no causan alergias, ni hacen que baje el producto interior bruto, ni aumentan la contaminación ambiental. No matan a nadie.
No constituyen en sí mismos un mal para el idioma. Ahí está “fútbol”, por ejemplo, que viene de football y se instaló con naturalidad mediante su adaptación como voz llana en España y aguda en América. Se aportó en su día la alternativa “balompié”, y quedó acuñada en nombres como Real Betis Balompié, Albacete Balompié, Écija Balompié, Riotinto Balompié… o Balompédica Linense; pero la palabra “fútbol” acabó ocupando ese espacio y dejó “balompié” como recurso estilístico y tal vez como evocación de otras épocas.

“Fútbol”, eso sí, llegó a donde no había nada. Además, abonó su peaje; se supo adaptar a la ortografía y a la morfología de nuestro idioma, y progresó por él: “futbolístico”, “futbolero”, “futbolista”… Y venció ante una alternativa formada, sí, con los recursos propios del idioma pero que llegó más tarde.
Sin embargo, nos invaden ahora anglicismos que tenían palabras equivalentes en español: cada una con su matiz adecuado a su contexto. Ocupan, pues, casillas de significado donde ya había residentes. Y así acaban con algunas ideas y con los vocablos que las representaban. Se adaptarán quizás al español en grafía y fonética, pero habrán dejado antes algunas víctimas.

Llamamos a alguien “friki” (del inglés freak) y olvidamos “chiflado”, “extravagante”, “raro”, “estrafalario” o “excéntrico”. Necesitamos un password y dejamos a un lado “contraseña”, o “clave”. Se nos coló una nueva acepción de “ignorar” (por influencia de to ignore) que desplaza a “desdeñar”, “despreciar”, "desoír", “soslayar”, “marginar”, “desentenderse”, “hacer caso omiso”, “dar la espalda”, “omitir”, “menospreciar” o “ningunear”. Olvidamos los cromosomas de “evento” (algo “eventual”, inseguro; que acaece de improviso) y mediante la ya consagrada clonación de event se nos alejan “acto”, “actuación”, “conferencia”, “inauguración”, “presentación”, “festival”, “seminario”, “coloquio”, “debate”, “simposio”, “convención” y otras palabras más precisas del español que se refieren a un “acontecimiento” programado. Ya todo es un evento, aunque esté organizadísimo.
Elogiamos el know-how de una empresa y no recordamos “conocimiento”, “práctica”, “habilidad”, “destreza”, “saber hacer”. Se estableció “chequear” (de to check) y arrinconamos “verificar”, “comprobar”, “revisar”, “corroborar”, “examinar”, “controlar”, “cotejar”, “probar”… y tantos otros más adecuados en cada situación.

Se extiende ahora la palabra fake para descalificar un trabajo que falta a la verdad; y eso deja en el tintero expresiones como “manipulación”, “engaño”, “falsificación”, “embuste”, “farsa” o “patraña”. En los espacios sobre talentos musicales nos presentan a un coach, voz que se propaga en detrimento de “preparador”, “adiestrador”, “profesor”, “supervisor”, “entrenador”, “tutor”, “instructor”, “asesor”, “formador”...

Y en los últimos tiempos se expande entre los entendidos en la Red el anglicismo españolizado “banear”, que se relaciona con banns (amonestaciones) y to ban (prohibir). Su raíz no anda lejos del sustantivo “bandido” y del verbo “bandir”. El bandido era
buscado a través de un “bando” (de ahí la palabra, con la que también se vinculan “contrabando” y “contrabandista”); y “bandir” equivale en su etimología a “proscribir”. Así pues, una persona “baneada” en Internet (porque insulta, calumnia, miente, altera el diálogo o usa palabras soeces) es alguien a quien se proscribe.

No pasa nada si pronuncian “banear” quienes se entienden con ese vocablo. Sí tendrán un problema si a causa de ello olvidan otras palabras más certeras para la ocasión: “vetar”, “expulsar”, “excluir”, “apartar”, “desterrar”, “sancionar”...

La riqueza de nuestro lenguaje depende de lo que decimos pero también de lo que dejamos de decir... y por tanto perdemos. El problema no es que lleguen anglicismos, sino que se rodeen de cadáveres.

10/11/14

O desterro

Foto: Adrián Irago

Por segunda vez en catro anos, as familias xitanas "zamoranas" de Torneiros tiveron que marchar dos seus fogares para evitar represalias doutra familia. Con eles marcharon 81 alumnos nosos, rapaces que naceron e creceron en Torneiros e eran parte da nosa comunidade. Eles din que non queren seguir vivindo axeonllados e falan ben claro de cal é o problema real.

Esperamos que a situación non dure moito e poidan voltar con nós, pero con garantías de que ninguén os vai ameazar nin extorsionar.

Boa sorte, compañeiros! Agardámosvos!






04/11/14

Riqueza e pobreza



Jean-Jacques Rousseau foi un escritor, filósofo, músico, botánico e naturalista suízo do século XVIII. Rousseau asociase frecuentemente ás ideas anti-capitalistas e considerase un antecesor de socialismo e comunismo. Foi un dos primeiros autores modernos en atacar a propiedade privada.  Rousseau cuestionou a afirmación de que a maioría está sempre no certo e argumentou que o obxectivo do goberno debería ser asegurar a liberdade, igualdade e xustiza para todos, independentemente da vontade da maioría.

Neste enlace tes abundantes citas das súas palabras.

03/11/14

Xa volve o blog!

Fonte da imaxe: Vigo al minuto

 O blog estivo parado estes días por orde facultativa, é dicir, porque así o mandou o médico, pero mañá volvemos con máis.

29/10/14

Aprende a estudiar con el MC


O alumnado e profesorado do IES Miguel Catalán ten un blog fantástico con vídeos moi clariños que nos axudan a estudar e organizarnos mellor. 

As entradas do blog están divididas en 6 categorías (poñemos enlaces a algúns vídeos como exemplo):
  1. Preparación: como preparar a túa mente, o teu corpo e o lugar de estudio para estudiar
  2. Planificación: como organizar o material, planificar un examen e facer un horario de estudio 
  3. Técnicas básicas: esquemas (normais, verticais, de táboa...), suliñados, mapas mentais e conceptuais ou memorizar un texto
  4. Técnicas específicas: análises de táboas, mapas, pirámides de poboación, gráficas...
  5. Materias: como estudar CCNN, CCSS, inglés e matemáticas
  6. Presentación: como presentar un traballo escrito ou facer unha exposición oral, como ter o caderno organizado
En total, son 35 vídeos que nos dan unha base magnífica para aprender mellor.

Tedes tamén moi boa información nestas dúas páxinas: aquí e aquí.

28/10/14

O punto

Vídeo con texto e imaxes do libro El punto de Peter H. Reynolds, con música de Yiruma (River flows in you)

27/10/14

O orghullo de ser ghalegho

Hai que se avergoña da súa lingua, e mesmo do seu acento. Non é o caso destes rapaces de Rianxo, que defenden coa cabeza ben alta a gheada e o seseo, e por suposto o galego. E teñen razón.
Escoitade con atención porque teñen moito que contar:

24/10/14

Biblioutubro

"Biblioteca escolar" de ciclomono


Hoxe, no Día Internacional das Bibliotecas, achegámosvos un texto co que David Otero agasallou ás bibliotecas escolares.

Por suposto, vémonos na biblioteca! 

Biblioutubro
Velaí un bibliomés deste biblioano.
 
Velaí un tempo biblio para espazos cheos de libros (que é dicir tamén bibliotecas). Por iso nelas, nas bibliotecas, desde as lectoras e os lectores, conxúganse os espazos e os tempos no facer primoroso da lectura. Ler, polo tanto, dinamizarase en xerundio e así tamén nese modo e ser farase cos verbos amar, querer, pensar, vivir e tantos outros propios de ser quen somos en mundo noso de Lingua(s) e de Cultura(s).
Outubro celébrase, sinálase, como o mes da biblioteca e así en especial o día vinte e catro con maior acento, acerto e intensidade, sen que por iso facelo xa dea desculpa (licenza) a non facelo ata o día vinte e catro do ano que vén. Os días da biblioteca, xa que logo, serano todos os do ano enteiro en pleno amor libre á lectura e aos soportes (libros en especial) que a facilitan e a estimulan, mediando nese exercicio do pensamento tan propio, persoal, como auténtico, que nos define e determina como lectoras e como lectores. 
Ler é un facer afirmativo de liberdade, porque apetece, porque nos engaiolaron na animación a facelo, porque temos argumentos e así nos peta e dá a gana.
Ler, libro, lectura, levan consigo esencialmente (do contraio é outra cousa) o desexo libre de facelo. Esa frescura onde gozar de literatura vivible, viva e activada, posta en Lingua e Cultura propia (galega pois)  e integrada coas outras moitas Linguas e Culturas dos demais Pobos nas que queiramos ler e disfrutar.
A lectura farase alí onde nos sintamos ben. 
Buscaranse os soportes de ler alí onde nos sintamos ben. 
Pois así tamén será na biblioteca onde nos sintamos ben. Probemos e comprobemos.
             David Otero 

21/10/14

Mercadiño de intercambio de libros



O próximo venres, co gallo do Día Internacional das Bibliotecas, teremos un par de actividades para todos vós:

 - no recreo, faremos o tradicional mercadiño de intercambio de libros. Xa sabes como funciona: por cada libro / CD / DVD que traias podes levar outro. Tedes ata o xoves para traer os vosos libros.

 - ás 11.30, unha auténtica especialista no Camiño de Santiago daranos unha charla para resolver todas as nosas dúbidas e contarnos mil e unha anécdotas do camiño.

 - durante a mañá, un par de peregrinos visitarán o cole para contarlles contos ós máis pequenos.


Non esquezades traer os libros!

20/10/14

Novo Diccionario de la lengua española

A Real Academia de la Lengua Española vén de publicar unha nova versión do seu dicionario (e xa van 23). Nesta edición, aparecen 5000 novas palabras que se usan a cotío (como blaugrana), desaparecen outras que, por antigas, xa ninguén usaba (como bajotraer) e revisan as definicións de case 200 000 palabras para engadir novas acepcións (=significados) ou eliminar rasgos sexistas ou ofensivos (como "tonto" para gallego).

Aquí tedes algunhas das novidades, pero neste artigo de El País hai moito máis:

bótox. (De Botox®, marca reg.). m. Quím. Toxina bacteriana utilizada en cirugía estética.
burka. (Del ingl. burka, y este del ár. burqa‘). m. o f. Vestidura femenina propia de Afganistán y otros países islámicos, que oculta el cuerpo y la cabeza por completo, dejando una pequeña abertura de malla a la altura de los ojos. U. m. c. m.
cameo. (Del ingl. cameo, y este del it. cammeo 'camafeo'). m. Intervención breve de un personaje célebre, actor o no, en una película o una serie de televisión.
chupi. (De or. expr.; cf. yupi, interjección para expresar júbilo). adj. 1. coloq. Esp. Muy bueno o estupendo. Una película chupi. ● adv. 2. coloq. Esp. Muy bien o estupendamente. Pasarlo chupi.
dron. (Del ingl. drone). m. Aeronave no tripulada.
europarlamentario, ria. adj. 1. Perteneciente o relativo al Parlamento europeo. ● m. y f. 2. Diputado del Parlamento europeo.
Fonte: latercera.com
feminicidio. (Del lat. femĭna 'mujer' y -cidio; cf. ingl. feminicide). m. Asesinato de una mujer por razón de su sexo.
hacker. (Voz ingl.). m. y f. Inform. pirata informático.
mileurista. adj. 1. Esp. Dicho de una persona: Que percibe un sueldo mensual que se sitúa en torno a mil euros y generalmente se considera por debajo de sus expectativas profesionales. U. t. c. s. ‖ 2. Esp. Perteneciente o relativo al mileurista o al mileurismo. Salario mileurista.
precuela. (Del ingl. prequel, y este formado sobre sequel 'secuela', con sustitución de la primera sílaba por pre- 'pre-'). f. Obra literaria o cinematográfica que cuenta hechos que preceden a los de otra obra ya existente.
red. […]. ‖ ~ social. f. Plataforma digital de comunicación global que pone en contacto a gran número de usuarios.
serendipia. (Adapt. del ingl. serendipity, y este de Serendip, hoy Sri Lanka, por alus. a la fábula oriental The Three Princes of Serendip 'Los tres príncipes de Serendip'). f. Hallazgo valioso que se produce de manera accidental o casual. El descubrimiento de la penicilina fue una serendipia.
tuit. (Del ingl. tweet). m. Mensaje digital que se envía a través de la red social Twitter® y que no puede rebasar un número limitado de caracteres.
tunear3. (Del ingl. to tune; literalmente 'afinar', 'ajustar'). tr. Adaptar algo, especialmente un vehículo, a los gustos o intereses personales.
wifi. (Tb. wi fi. ♦ Del ingl. Wi-Fi®, marca reg.). m. Inform. Sistema de conexión inalámbrica, dentro de un área determinada, entre dispositivos electrónicos, y frecuentemente para acceso a internet. U. t. en apos., y t. c. f.
Fonte: wn.com


NOVAS ACEPCIÓNS
gorrilla.… [Adición de acepción]. ‖ m. y f. 1. coloq. Esp. Persona que avisa de la existencia de una plaza libre para aparcar a cambio de una propina.
lorza.… [Adición de acepción]. ‖ f. 2. coloq. Esp. Pliegue de gordura que se forma en alguna parte del cuerpo, especialmente en la cintura.
nube.… [Adición de acepción]. ‖ f. 8. Inform. Espacio de almacenamiento y procesamiento de datos y archivos ubicado en internet, al que puede acceder el usuario desde cualquier dispositivo.
olla.… [Adición de acepción]. ‖ f. 5. coloq. Cabeza humana.
pantallazo.… [Adición de acepción]. ‖ m. 1. Inform. Captura del contenido que se visualiza en la pantalla de una computadora.
patalear.… [Adición de acepción]. ‖ intr. 3. Manifestar protesta o queja, especialmente cuando es inútil.
pestaña.… [Adición de acepción]. ‖ f. 5. Inform. En la interfaz de un programa, especialmente de un navegador, elemento gráfico que mediante un clic permite cambiar de documento o de contenido dentro de la misma ventana.
secuela.… [Adición de acepción]. ‖ f. 3. Obra literaria o cinematográfica que continúa una historia ya desarrollada en otra anterior.
Fonte: eluniverso.com

 AMERICANISMOS
bíper. (Del ingl. beeper). m. Arg., Chile, Ec., Guat., Méx., Nic., Pan. y P. Rico. Aparato electrónico que registra llamadas y mensajes.
cajonear. (De cajón y -ear). tr. Arg., Par. y Ur. Retardar el trámite de un expediente administrativo o de un documento con el fin de retrasar su resolución.
citadino, na. (Del fr. citadin, y este del it. cittadino). adj. 1. Bol., Col., C. Rica, Cuba, Méx., Nic., Pan. y Ven. Perteneciente o relativo a la ciudad. ‖ 2. Bol., Col., Cuba, Méx., Nic., Pan. y Ven. Dicho de una persona: Que vive en la ciudad. U. t. c. s.
conflictuar. (Conjug. c. actuar). tr. 1. Arg., Bol., Ec., Méx., Par. y Ur. Provocar un conflicto en algo o en alguien. ○ prnl. 2. Arg., Bol., Ec., Méx., Par. y Ur. Dicho de una persona: Sufrir un conflicto interno o preocupación que pueden llegar a condicionar su comportamiento.
identikit. (Del ingl. identikit, acrón. de identification 'identificación' y kit 'kit'). m. Arg., Bol., Ec., Nic., Par., Perú y Ur. retrato robot.
lonchera. (De lonche y -era). f. Arg., Bol., Chile, Col., C. Rica, Ec., Guat., Méx., Nic., Pan., Perú, P. Rico y Ven. Recipiente pequeño, de plástico u otro material, que sirve para llevar comida ligera, especialmente los niños cuando van a la escuela.


17/10/14

La espada y la rosa - Páx. 99

MARTÍNEZ MENCHÉN, Antonio. La espada y la rosa. Madrid: Alfaguara, 1993. ISBN 84-204-4759-5.

Contracuberta:

Una novela de aventuras medievales, basada en textos literarios de la época que traza un completo cuadro a través de las vicisitudes de un caballero cruzado que peregrina hacia Santiago de Compostela.


"Aunque si todas son como este bosque por el que ahora marchamos poca ilusión me hace, la verdad. Nunca vi nada más triste y sombrío. Los robles centenarios levantan sus copas sobre nuestras cabezas formando con sus ramas una bóveda que apenas deja entrever la celeste. El musgo qeu cubre sus rugosos troncos tiene un color blancuzco que recuerda el de la carne muerta. De vez en vez surge algún ruido de la espesura que me sobresalta de temor, y aunque me digo que seguramente es sólo un venado o un jabalí que se abren paso a través de las matas, no por ello acabo de tranquilizarme. Sólo pensar que la noche nos pueda sorprender sin abrigo en lugar tan lúgubre me encoge el corazón.
—Qué lugar más tétrico —no puedo por menos de exclamar.
—¿Te asusta este bosque? —dice el caballero.
—Sí —respondo—. Parece un bosque encantado. El bosque de Oberón.
—Oberón... —y el caballero sonríe dulcemente al repetir este nombre—. ¿Qué sabes tú del viejo Oberón?
—Poco. Lo que me contó el hermano Martín. Que los campesinos temen adentrarse en los bosques por temor a encontrarse en ellos a Oberón, el rey de las hadas.
—¿Sabes? Cuando yo era muy niño, mi vieja nodriza me asustaba con Oberón. Si eres malo —decía— y te alejas de casa para buscar nidos, te encontrarás cualquier día con el señor del bosque. Y me hablaba de Oberón, me hablaba como si más de una vez se lo hubiera encontrado. Me hablaba tanto y tanto, que yo soñaba con él. De ahí que cuando lo has nombrado me haya visto de nuevo siendo niño, acostado junto a mi nodriza y fantaseando con el maravilloso señor del bosque.
—¿Pero existe Oberón?
—Sí, existe. Existe al menos en la imaginación de nuestros campesinos".


15/10/14

A beleza da química


Na web Beautiful Chemistry ("química fermosa") temos uns vídeos e imaxes moi interesantes que amosan a beleza que pode ter a química. Reaccións, estruturas, aparatos, precipitacións, cristalizacións... Paga a pena botar un ollo!

Como exemplo aquí tedes un vídeo dos cambios de cor que se producen ó someter un vexetal con cor a un ácido:


Esta web pertence ó Instituto de Tecnoloxía Avanzada da Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de China.

14/10/14

Club de lectura



No curso 2014-15, dedicaremos o club de lectura a ler libros de intriga ambientados en Galicia e no Camiño de Santiago. As reunións serán cada dous martes de 14.00 a 16.00, para compartir o xantar e as lecturas.

A primeira reunión, este mércores (15 de outubro) no recreo da ESO. Alí vos contaremos que libros imos ler, que actividades faremos...

Vémonos na biblio!